-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ
ਜਲੰਧਰ, 10 ਜੁਲਾਈ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 12% ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਛੋਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ, ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਨਾਲ ਹੀ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਇਚੀ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਡਰੱਗਜ਼ ਰੂਲਜ਼, 1945 ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ਕੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਲੋੜ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ 80 ਤੋਂ 90% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਸ਼ਾ ਦਾ ਜ਼ੋਖਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਕੁਝ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ 30 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 12% ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਹੈ, ਹੁਣ ਸ਼ਡਿਊਲ ਕੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਛੋਟਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ, 1940 ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੋਧ ਤਹਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਡਰੱਗਜ਼ ਰੂਲਜ਼, 1945 ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ਐੱਚ1 ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੋਧ ਤਹਿਤ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਤੋਂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਇਹ ਸੋਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਦਵਾਈ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।” ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ”ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਜ਼ੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾਏਗਾ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ।”
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਡਰੱਗਜ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਲਾਇਚੀ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਛੋਟ ਦੇ ਕਾਰਨ, 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਉਤਪਾਦ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ”।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਡਰੱਗਜ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਅਲਕੋਹਲ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮ 161 ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਰਬਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 16 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ 106ਬੀ ਹੋਮਿਓਪੈਥਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਧ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਥਾਈਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਕੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਇਚੀ, ਅਦਰਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇ ਹਨ।