ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 28 ਅਗਸਤ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਦੇ ਦਹਿਸ਼ਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸਹਿ-ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਜੱਜ ਨੇ 5 ਜੂਨ 2028 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਸਬੂਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਦਾਲਤੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਮਾਈਕਲ ਏ. ਸ਼ਰਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕੱਦਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੀ ਗਈ ਜਨਵਰੀ 2027 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਭਗ 18 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਅਹਿਮ ਮਸਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੇ ਸਬੂਤ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕੀਤੇ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਵਰਲਡ ਟਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇੜੇ ਪੈਂਟਾਗਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਈਜੈਕ ਕੀਤਾ ਜਹਾਜ਼ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰੀਬ 3,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਿਦ ਬਿਨ ਅਤਾਸ਼, ਅਲੀ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਲੀ ਅਤੇ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਅਲ-ਹਵਸਾਵੀ ਵੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਿਊਬਾ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਜੇਲ੍ਹ ਗੁਆਂਤਾਨਾਮੋ ਬੇਅ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2021 ਵਿਚ ਵੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਰੱਦ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਇਸ ਲਈ 2028 ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਮੰਨੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੀ-ਟ੍ਰਾਇਲ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਹੋਈਆਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸਹਿ-ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪੈਰੋਲ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੇਸ ਮੁੜ ਪੂਰੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।