ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 27 ਜਨਵਰੀ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਨਾਸਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ 27 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਨੇ 20 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ 60 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ 608 ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਸਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 286 ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਪੇਸਵਾਕ ਸਮੇਂ (62 ਘੰਟੇ ਅਤੇ 6 ਮਿੰਟ) ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ।
ਨਾਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਜੇਰੇਡ ਇਸਾਕਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਜੌਹਨਸਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੈਨੇਸਾ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਨੀਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਯੂਕਲਿਡ, ਓਹਾਇਓ ‘ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੀਡਹੈਮ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਝੂਲਾਸਨ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਹਿਸਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੋਨੀ ਪੰਡਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਲੋਵੇਨੀਅਨ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੁਲਾੜ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਮਾਈਕਲ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ, ਕਸਰਤ ਕਰਨ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ, ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਹਾਈਕਿੰਗ ਤੇ ਕੈਂਪਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਯੂ.ਐੱਸ. ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਕੈਪਟਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਪਾਇਲਟ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣ ਘੰਟੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
2002 ‘ਚ, ਉਸਨੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਨੀਮੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਤਾਏ। ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ‘ਚ ਕਰੀਅਰ 2006 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। 9 ਦਸੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਐੱਸ.ਟੀ.ਐੱਸ.-116 ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਡਿਸਕਵਰੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐੱਸ.ਟੀ.ਐੱਸ.-117 ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਐਟਲਾਂਟਿਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2012 ‘ਚ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਈਕੋਨੂਰ ਕੋਸਮੋਡ੍ਰੋਮ ਤੋਂ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ 32 ਤੇ 33 ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 127 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ 33 ਦੀ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। 2024 ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਕਾਫ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਬੋਇੰਗ ਸਟਾਰਲਾਈਨਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਵਿਚ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ‘ਤੇ ਫਸੇ ਰਹੇ। ਮਾਰਚ 2025 ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ।
ਸੁਨੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ‘ਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ, ਉਸਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਉਤਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਿੰਗਲ ਸਪੇਸਫਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ‘ਚ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਸਾ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਬੁੱਚ ਵਿਲਮੋਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਬੋਇੰਗ ਸਟਾਰਲਾਈਨਰ ਤੇ ਸਪੇਸਐਕਸ ਕਰੂ-9 ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਪੇਸਵਾਕ ‘ਚ 286 ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ। ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਕੁੱਲ 62 ਘੰਟੇ ਤੇ 6 ਮਿੰਟ ਦੇ 9 ਸਪੇਸਵਾਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਨਾਸਾ ਦੀ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ।
ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ‘ਤੇ, ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਉਸਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਜਗ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਵਿਚ ਬਿਤਾਇਆ ਸਮਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ‘ਤੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਨਾਸਾ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।