ਲਾਹੌਰ, 10 ਦਸੰਬਰ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵੰਡ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1971 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ), ਹੁਣ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵੰਡ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 12 ਛੋਟੇ ਸੂਬੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਮੰਤਰੀ, ਅਬਦੁਲ ਅਲੀਮ ਖਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਸੂਬੇ ”ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ” ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੂਬੇ ਹਨ: ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 12 ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਇਸ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਤੇਹਕਾਮ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਾਰਟੀ (ਆਈ.ਪੀ.ਪੀ.) ਅਤੇ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਐੱਮ.ਕਿਊ.ਐੱਮ.-ਪੀ.), ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ.) ਇਸ ਮਾਡਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿੰਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ. ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੁਰਾਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ. ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਧ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਜਨ-ਆਧਾਰ ਖਿਸਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੀਨੀਅਰ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੱਯਦ ਅਖ਼ਤਰ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ (ਸਾਬਕਾ ਸਿਖਰਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਸਨ, ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਅਹਿਮਦ ਬਿਲਾਲ ਮਹਿਬੂਬ (ਪੀ.ਆਈ.ਐੱਲ.ਡੀ.ਏ.ਟੀ. ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸੂਬੇ ਬਣਾਉਣਾ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ, ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਣਾਅਗ੍ਰਸਤ ਸੰਘੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਥਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।