ਬੀਜਿੰਗ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 26 ਦਸੰਬਰ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ 20 ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ 11.1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ‘ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਕੇਤਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਚੀਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੀਨ ਦੇ ਮੂਲ ਹਿਤਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ‘ਪਹਿਲੀ ਲਾਲ ਰੇਖਾ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਚੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਉਕਸਾਉਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ 20 ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ 10 ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਆਈਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਚੀਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ‘ਇੱਕ-ਚੀਨ’ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦੇਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਣ ਦਾ ਆਗ੍ਰਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ‘ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ’ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ 11.1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਇਡਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਗਏ 8.4 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੀਨ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਕੱਚ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਈਵਾਨ ਰੂਪੀ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਦੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।