ਦੁਬਈ, 29 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਹੋਰਮੂਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਸੈਂਕੜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਲਗਭਗ 20,000 ਮਲਾਹ ਖਾੜੀ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗੈਸ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ ਕਈ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (ਐੱਲ.ਐੱਨ.ਜੀ.) ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਜਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਡੇਟਾ ਕੰਪਨੀ, ਲੋਇਡਜ਼ ਲਿਸਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਨੁਸਾਰ 13 ਤੋਂ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 80 ਜਹਾਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇ।
ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਗਭਗ 130 ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਜਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਮਲਾਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਜਵਾਬ ਵਿਚ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਟਾਕਹੋਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਵਿਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਚ ਫੌਜੀ ਖਰਚਾ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵਧਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫੌਜੀ ਖਰਚ ਵਿਚ 0.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਘਟੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਫੌਜੀ ਖਰਚ 2025 ਵਿਚ 4.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਕੇ 48.3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ 2024 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਖਰਚ ਵਿਚ ਇਹ ਕਮੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿਚ ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿਚ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਏ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ”ਸਟੀਕ ਹਮਲੇ” ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦਾ ਖਰਚਾ 5.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਕੇ 7.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।