-ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ. ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਸ਼ੁਦਾ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 40 ਉਡਾਣ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਦਸੰਬਰ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ 834 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ 8,000 ਪਾਇਲਟ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬੇਮੇਲ 18 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਣ-ਤਾਰਾਬੱਧ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ‘ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ 40 ਉਡਾਣ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ (ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ.) ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 62 ਉਡਾਣ ਬੇਸਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਫਲੀਟ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੀਮਤ ਸਿਖਲਾਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-147 (ਮੂਲ) ਦੇ ਅਧੀਨ 56 ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ.-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ 20 ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-147 ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਗਠਨ ਹਨ।
ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ, ਗੋਂਡੀਆ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਰੋਨ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ 233 ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ.-ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਮੋਟ ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 6 ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ.-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੱਠ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 37 ਕੇਂਦਰ ਤਕਨੀਕੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਟਾਫ ਲਈ ਸੰਚਾਰ, ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੀ ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ.-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।