ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ ਰਿਪੋਰਟ
ਕਾਠਮੰਡੂ, 19 ਸਤੰਬਰ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿਚ 1,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 6,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿਚ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ (ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ) ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ। 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜਿਓਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਆਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰ, ਵਾਹਨ, ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਪੁਲ ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ (ਪਣ-ਬਿਜਲੀ) ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਊਰਜਾ, ਜਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਬਰਾਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ (ਜਲ ਵਿਗਿਆਨ), ਗਲੇਸ਼ੀਓਲੋਜੀ (ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨ), ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ, ਜੀਓਲੋਜੀ (ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ), ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਜਲ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਮਾਹਰ ਦੇਵੇਸ਼ ਬੇਲਬੇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜਿਸਟ ਨਰੇਂਦਰ ਮਾਨ ਸ਼ਾਕਿਆ, ਗਲੇਸ਼ੀਓਲੋਜਿਸਟ ਰਿਜਨ ਭਗਤ ਕਾਯਸਥਾ, ਰਿਮੋਟ-ਸੈਂਸਿੰਗ ਮਾਹਰ ਉੱਤਮ ਬਾਬੂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਮਾਹਰ ਹਰੀ ਪੰਡਿਤ, ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੇਘਰਾਜ ਧੀਤਾਲ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ-ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਰ ਅਨਿਲ ਪੋਖਰੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬਰਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ ਕਿ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਆਫ਼ਤ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਕੀ ਇਸ ਵਿਚ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਲ, ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੇ ਜਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ।
ਬਰਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁੱਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਪਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।