ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ., 10 ਜੂਨ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਫਿਲਹਾਲ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 30 ਸਾਲਾ ਫਿਕਸਡ ਮੋਰਟਗੇਜ ਰੇਟ ਇਸ ਸਮੇਂ 6.28 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਊਸਿੰਗ ਫਾਇਨੈਂਸ ਸੰਸਥਾ Fannie Mae ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਰ 2026 ‘ਚ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਅਤੇ 2027 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 6.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਮੋਰਟਗੇਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 2021 ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ‘ਤੇ 400,000 ਡਾਲਰ ਦੇ ਲੋਨ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤ ਲਗਭਗ 1,800 ਡਾਲਰ ਬਣਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ 6.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰ ‘ਤੇ ਇਹੀ ਕਿਸ਼ਤ ਤਕਰੀਬਨ 2,480 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਰੀਬ 700 ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਘਰ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਘਰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2020 ਅਤੇ 2021 ਦੌਰਾਨ 2 ਤੋਂ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਘੱਟ ਰੇਟਾਂ ‘ਤੇ ਮੋਰਟਗੇਜ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਲੋਨ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ”ਲੌਕ-ਇਨ ਇਫੈਕਟ” ਕਾਰਨ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਘਰ ਘੱਟ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਘਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਵੀਆਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਦੇ। ਕਈ ਬਿਲਡਰ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਰੇਟ ਬਾਈਡਾਊਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸੁਸਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੋਰਟਗੇਜ ਦਰਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੋਰਟਗੇਜ ਦਰਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਰਟਗੇਜ ਰੇਟ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੌਕੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਘਰ ਖਰੀਦਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।