ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 23 ਜੁਲਾਈ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਕੇ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਈਸਲੈਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੁਣ 180 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 130 ਸੀ, ਪਰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਂਝੇ ਸਥਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 36 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।
2026 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ 192 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2006 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ 70 ਹੋਰ ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 188 ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨੇ ਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 153 ਨਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ 73 ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੇ 60 ਨਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਵੀਡਨ 187 ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹੈ। ਬੈਲਜੀਅਮ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਇਟਲੀ, ਲਕਜ਼ਮਬਰਗ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਸਪੇਨ 186 ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹਨ।
ਆਸਟਰੀਆ, ਗ੍ਰੀਸ, ਮਾਲਟਾ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ 185 ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਵੇਂ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹਨ। ਹੰਗਰੀ, ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ, ਲਾਤਵੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹਨ।
ਹੈਨਲੀ ਐਂਡ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕੈਲਿਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਾਖ, ਵਪਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਭਾਈਵਾਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਯਾਤਰਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਿਰਫ਼ 22 ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁਣ 170 ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ।
ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਟੀ ਹੈ। ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਛੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਯਾਤਰਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਗਲੋਬਲ ਪੀਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ 134ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
