ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 14 ਨਵੰਬਰ (ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ)- ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਅਚਾਨਕ ਠੱਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਐਫ.ਏ.ਏ. ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਤਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਕਰੀਬ 3 ਵੱਜ ਕੇ 54 ਮਿੰਟ, ਈਸਟਰਨ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਐਫ.ਏ.ਏ. ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰਾਤ 8 ਵੱਜ ਕੇ 15 ਮਿੰਟ ‘ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਨ ਡਫੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਊਟਰ ਅਤੇ ਸਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਡਾਟੇ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਰਾਡਾਰ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਆ ਗਈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਐਫ.ਏ.ਏ. ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਹੋਮਲੈਂਡ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕਵੇਨ ਮੁਲਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਜਾਂ ਲੇਟ ਹੋਈਆਂ। 827 ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ਯਾਤਰੀ ਰਾਤ ਭਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਫਸੇ ਰਹੇ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਫਲਾਈਟ ਛੁੱਟ ਗਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਤੈਅ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
ਸਤੰਬਰ 2001 ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ ਰੋਕੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਫ.ਏ.ਏ. ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀ ਰੋਕ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਹੁਣ 2026 ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਵਾਈ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਡਫੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਵਾਈ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਥੈਂਕਸਗਿਵਿੰਗ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਡਫੀ ਨੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ 50 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੋਲੋਂ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰਨ।
ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਲਈ ਅਜੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।